Als ik vertel dat ik relatietherapeut ben geeft dat altijd leuke reacties. Mensen lachen veel betekend, kijken elkaar aan en zeggen dat ze nog wel iemand weten voor wie dat goed zou zijn. De schroom is regelmatig voelbaar. Ook mijn eigen beeld kan ik me nog herinneren. Iemand die therapie volgt moet het wel heel zwaar hebben en een heftig traject doorstaan. Voor mij destijds de reden om niet voor de richting klinische psychologie te kiezen. Achteraf gezien was ik er toen ook nog helemaal niet aan toe – hoe had ik mensen kunnen begeleiden als ik zelf nog niet wist hoe om te gaan met mijn eigen emoties? Om wat van de schroom weg te nemen een blog over de vraag: wat is relatietherapie?

Liefdesrelaties zijn lastig

Je wordt verliefd op iemand. Juist op dat warrige haar terwijl je zelf wat netter bent. Of je valt op dat reislustige type terwijl je zelf van nature eerder wat dichter bij huis blijft. Of je bent stapelverliefd geworden op iemand die meer teruggetrokken is, terwijl je zelf juist heel sociaal bent. Opposits attract – een van de mooie dingen van het leven is dat we niet in de hand hebben op wie we verliefd worden.

In het begin hebben jullie het fantastisch, de liefde stroomt en jullie bouwen samen een toekomst op. En op een gegeven ogenblik wordt het vrijgevochtene, gedisciplineerde, sterke of zwakke of wat dan ook aan je partner waar je op gevallen toch wat veel van het goede. En zelf ontwikkel je je ook tijdens de relatie. Waardoor je er op een zeker moment klaar mee kunt om altijd met stoffer en blik achter je partner aan te lopen, of vaak degene te zijn die het initiatief neemt. De realiteit van je relatie wringt steeds meer met hoe je het zou willen.

When you pick a partner, you pick a story - Esther Perel

Tot zover heel herkenbaar denk ik. Maar dan. Je zit gevangen in dat toneelstuk, de spanningen lopen op. De gevoelige onderwerpen gaan jullie mijden, waardoor de intimiteit verdwijnt. In plaats van een gelukkig stel is er meer sprake van een goed georganiseerd gezinsbedrijf. Relatietherapie kan dan uitkomst bieden en toch wachten mensen maar liefst zes jaar voordat zij begeleiding zoeken.

Wat is relatietherapie eigenlijk?

Het woord therapie komt van therapeia, een oud-Grieks woord. De betekenis hiervan luidt: ‘Het geven van zorg en aandacht aan een ander door naast die ander te staan als hij of zij in de wereld is en zijn leven leeft.’

Wat is relatietherapie wordt hiermee prachtig omschreven wat mij betreft. Geen afstandelijke therapeut in een stoel en het stel samen op de divan. Geen therapeut die het beter weet en je vertelt wat je moet doen. Maar naast elkaar staan, een stukje meelopen op jullie pad. Want alleen jullie weten waar je vandaan komt en waar je naartoe gaat. Waar je gevallen bent en hoe je weer opstaat. Jullie doen het wel zelf, maar hoeven het niet alleen te doen.

Stappen relatietherapie

Het leerproces begint met de keuze om niet steeds hetzelfde paadje te lopen. De bekende riedel zijn jullie zat en je wilt het anders. Kort samengevat zijn de fases van therapie:

  • Kijken waar je eerder niet keek om de patronen te gaan zien die de huidige dynamiek in stand houden
  • Oefenen met nieuw gedrag waar je eerder geen toegang toe had
  • Bestendigen

Ja, inderdaad, je gaat uit je comfortzone. Maar he, buiten je comfortzone, that’s where the magic happens. Al is comfortzone in dit verband ook een vreemd woord – want de relatie voelt misschien allang niet meer als comfortabel. Maar juist als ongemakkelijk, soms afstandelijk en lastig. En dat lastige houden we heel lang vol omdat het op een bepaalde manier ook vertrouwd is. Misschien moeten we wel op de bodem zitten voordat we onze vertrouwde patronen doorbreken. Juist omdat we ons in relaties zo kwetsbaar voelen en om de ander geven.

Wat is relatietherapie? Het is buiten je comfortzone

Je kunt relatietherapie zien als een onderzoek naar de achtergronden van je huidige gedrag en hoe dat de patronen tussen jullie in stand houdt. En, omdat je het pas door hebt als je het ziet, kun je daarna op een andere manier met elkaar omgaan wat leidt tot verbinding, liefde en passie.

Verbindende man zoekt vertrekkende vrouw

Een voorbeeld bij de vraag: wat is relatietherapie? Stel je bent opgegroeid, zoals ik, met ouders die je niet willen belasten met hun eigen sores. Die vooral willen dat het goed gaat met jou, maar moeilijk hun gevoelswereld kunnen delen. Dan weet je als kind niet hoe het emotioneel gaat met je ouders en ga je daarnaar op zoek. Want het is wel belangrijk om te weten hoe de vlag er thuis bij hangt. Ik heb dus jong geleerd om mijn antennes uit te zetten en om bij de ander te zijn.

Toen ontmoette ik mijn vrouw Iris. In het begin waren we straalverliefd. We trouwden en kregen kinderen. En op een gegeven moment ontstond er tussen ons een dynamiek dat als ik iets wilde, of als er een conflict was, ik Iris opzocht. Ik was trouw aan hoe ik had geleerd om mijn ouders te zoeken. En Iris had juist de beweging om zich terug te trekken, af te zonderen. Hoe meer ik haar ging halen, hoe meer zij zich terugtrok. En het zal niet voor niets zo rond de leeftijd van de midlife crisis geweest zijn, maar op een gegeven moment had ik er genoeg van en wilde ik niet meer degene zijn die voor mijn gevoel overal met stoffer en blik achteraan liep.

Wat begeleiding en therapie mij toen brachten, is dat ik ging kijken naar mijn eigen aandeel. En wat bleek? Door mijn neiging om de ander op te zoeken joeg ik haar eigenlijk weg. Of vriendelijker gezegd: haalde ik de ruimte weg voor Iris om haar eigen beweging te maken. En kwam ik erachter dat ik niets zo vreselijk en spannend vind als om alleen te zijn. De afstand tussen ons te ervaren en daarmee OK te zijn, vond ik een van de moeilijkste dingen om te leren. Maar dat was wel nodig want daarmee ging ik mijn eigen pijn dragen. Hoefde Iris dat niet meer op te lossen en kreeg zij de ruimte om te komen, op haar moment. Wat mij juist de ervaring gaf waar ik zo naar op zoek was nl dat ik niet in mijn eentje verantwoordelijk was voor de relatie.

Was dit pittig? Absoluut. Had ik dit zelf op kunnen lossen? Zeker niet. Omdat mijn eigen patronen zo vertrouwd zijn, had ik anderen nodig om ze te gaan zien.

Emotionally Focussed Therapy – een nieuwe kans in de hechting

De Engelse psycholoog John Bowlby heeft de hechtingstheorie ontwikkeld. Daarbij onderscheidt hij een veilige hechtingsstijl, een onveilige, en een angstige/vermijdende hechtingsstijl. Sue Johnson heeft Emotionally Focussed Therapy (EFT) ontwikkeld en zij stelt, met vele anderen, dat de hechtingstheorie niet alleen voor kinderen geldt maar ook voor volwassenen. Hoe we ons ooit als kind hebben kunnen hechten vormt een blauwdruk voor hoe we ons later in ons leven hechten en relaties aangaan.

EFT interactiecirkel Emotionally Focussed Therapy interactiecirkel

In onze relaties weten we elkaar onbedoeld feilloos te raken in onze meest lastige primaire gevoelens. Door daar naar te kijken en die gevoelens een plek te geven in onszelf en in de relatie krijgen we een nieuwe kans in de hechting. De put is tegelijk een nieuwe kans. We groeien aan onze wonden. Hopelijk geeft deze blog wat helderheid op de vraag ‘Wat is relatietherapie?’ En mocht je meer vragen hebben kijk dan op de pagina over EFT Relatietherapie of stel ze aan ons, we horen graag van jullie!

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *