Seksualiteit en intimiteit zijn belangrijke thema’s in een relatie, misschien wel het allerbelangrijkste. Als het stroomt op dat vlak is het bron van energie en plezier, terwijl als het minder stroomt het een heel lastig gebied kan zijn dat leidt tot frustratie en afstand.

En wat me dan vaak opvalt is dat beide partners wel intimiteit en seks willen alleen dat het niet lukt om de overstap te maken van het leven van alledag naar intimiteit. Druk met werk en planningen, hoe begin je dan aan intimiteit? Moe aan het eind van de dag, hoe maak ik dan nog tijd en energie voor vrijen? Terwijl vrijen juist zoveel energie en verbinding kan geven. Bij een vrijpartij komt het gelukshormoon oxytocine vrij waardoor we ons happy en verbonden voelen. Of zoals een cliënt laatst met een big smile over het afgelopen weekend zei: ‘Ik teer er nog dagen op’.

Als we overdag druk aan het werk zijn dan gaat het goed en kunnen we als partners ook prima samenwerken. Als we eenmaal vrijen gaat ook dat vaak goed – en er komt ongetwijfeld nog een post over hoe jullie ermee om kunnen gaan als het stagneert tijdens het vrijen maar dat is een ander verhaal. Wat vaak lastig is, is om de stap naar intimiteit en vrijen te zetten en daarom tien super tips om jullie daarbij te helpen. Komen ze!

Knuffelen

Knuffel elkaar een paar keer per dag. Bij een ontspannen knuffel van enkele minuten gaat ons lichaam al het gelukshormoon oxytocine aanmaken.

Zoenen

En wellicht kan het knuffelen overgaan in even zoenen? De opwinding lijkt soms heel ver weg maar door iets te doen, te knuffelen en een tongzoen kan de opwinding ineens heel dichtbij blijken te zijn. En als er door de dag heen lichamelijk contact is, wordt de stap naar vrijen in de avond kleiner.

Doen en durven

Als je allebei op de bank gaat zitten wachten gebeurt er niks. Vrijen en liefhebben zijn werkwoorden dus je moet in beweging komen. En die belemmerende gedachten trotseren. Je weet wel die gedachten zoals: ‘Heeft de ander wel zin?’, ‘Is het niet te laat?’ of ‘Durf ik wel?’. Ja er is een beetje moed voor nodig.

Berichtjes sturen

Laat via berichtjes weten dat je je partner leuk en aantrekkelijk vindt. Dat werkt twee kanten op, want ‘Beauty is in the eye of the beholder’.

Aanraken en complimenten

Raak elkaar gedurende de dag een aantal keer terloops aan. Geef complimentjes. Laat de ander weten dat je hem of haar lief, aantrekkelijk, sexy en leuk vind.  

Verrassing

Organiseer een verrassing, bijvoorbeeld een avond uit, sauna of een spontaan kadootje en laat je partner weten dat je een verrassing hebt. Dat kan het verlangen en de nieuwsgierigheid behoorlijk prikkelen en je kunt ook zelf veel plezier beleven aan de voorpret!

Handleiding voor je minnaar/minnares

En nee ik bedoel niet de buitenechtelijke minnaar of minnares! Als partners zijn jullie ook elkaars minnaar en minnares, naast wellicht ouders of collega’s als je samenwerkt. Schrijf op hoe jij bemind wil worden en hoe voor jou de overstap werkt van een drukke dag naar intimiteit en liefhebben. En vraag natuurlijk je partner om hetzelfde te doen en bespreek het met elkaar 😊.

Onderzoek je verlangen

Esther Perel beschrijft het helder: ‘Too often, as couples settle into the comforts of love, they cease to fan the flame of desire. They forget that fire needs air’.

Wat is jouw verlangen? Wat zou je fijn vinden en wat niet? Contact maken met je verlangen heeft tijd en aandacht nodig – en wat is er nu leuker dan stil te staan bij je eigen verlangens, wat ze ook mogen zijn, en daar contact mee te maken?

Praat over intimiteit en seksualiteit

De meesten van ons hebben niet geleerd om te praten over intimiteit. En er is ook een romantisch beeld dat intimiteit en seks spontaan moeten ontstaan en dat ‘praten over’ de dood in de pot is. Dat laatste kan zeker het geval zijn wanneer het gesprek in een verwijtende sfeer plaatsvindt, de een zich niet gehoord voelt en de ander zich gaat verdedigen. Maar we kunnen geen van allen gedachten lezen en juist omdat intimiteit zo’n gevoelig onderwerp is, is het belangrijk om erover te praten. En daardoor kun je leren over elkaar en jezelf, en dat gebeurt niet wanneer je er niet over praat.

Wat enorm kan helpen om er een goed gesprek van te maken is om de tijd te nemen en dichtbij elkaar te zijn, wellicht samen in bed te knuffelen en elkaar vast te houden. Je zou deze vragen kunnen stellen maar gebruik ook vooral je eigen fantasie of laat je inspireren op andere plekken:

  • Wat vond je het fijnste aan onze laatste vrijpartij? En wat niet fijn?
  • Is er iets wat je dwarszit op dit gebied?
  • Wat zou jij willen in ons liefdesleven? Hoe kan ik daar een rol in spelen?
  • Wat zou je leuk en spannend vinden om uit te proberen?

Oefenen en blijven oefenen

Werk, kinderen, stress en afstand zijn er vanzelf. Hoef je niks voor te doen. Gebeurt gewoon en zijn er automatisch. Verbinding, liefde, intimiteit en seksualiteit gaan niet vanzelf. En de ene keer gaat het beter dan de andere keer. Geeft niet. Blijven oefenen. Zoiets simpels als complimenten geven en knuffelen kun je leren. Wat vind jij een fijne knuffel? En wat niet? Bespreek het en oefen het en je zult merken dat je er beter in wordt.

Welke tip vind je het leukst? Wat ga je doen om de intimiteit en jullie liefdesleven te bevorderen?

Laat het ons weten. En heb je een  tip voor ons? Ook dat horen we graag!

De liefdesrelatie kent drie pijlers:

  • Intimiteit en hechting
  • Zorg
  • Seksualiteit

Intimiteit en hechting

Wat is dat eigenlijk intimiteit en hechting? In eerste instantie werd hechting in de psychologie gebruikt voor de band tussen ouders en kind. Er kon sprake zijn van een veilige of een onveilige hechting. Later wordt dat uitgebreid naar de band tussen partners, daar vindt ook hechting plaats. Hechting is samen een duurzame emotionele band aangaan en opbouwen. Binnen de partnerrelatie ontstaat die diepere hechting wanneer je als partner twee jaar samen bent. De hechting verdiept zich na twee jaar meer en meer. EFT (Emotionally Focussed Therapy) is een ingang om, binnen de partnerrelatie, onveilige hechting in de kindertijd te helen. Dit doe je samen een veilige band op te bouwen.

Zorg

Naarmate jullie meer samen opbouwen is er meer zorg nodig. Een gezamenlijk huis vraagt zorg, evenals de kinderen, huisdieren en de tuin. Hoewel zorg een belangrijk onderdeel is van de liefdesrelatie, behoort het niet exclusief daartoe. Ook in de relatie tussen ouders en kinderen, vrienden onderling of in de relatie met buren kan sprake zijn van zorg. En dat maakt het nog geen liefdesrelatie.

Naar de zorg kan veel aandacht uitgaan, zeker bij een gezin met jonge kinderen. Daarnaast nog werk, een huis, hobby’s en sport en dan is de energie wel op. Hoe houd je dan oog voor de kern van de liefdesrelatie: intimiteit en hechting en seksualiteit?

Seksualiteit

Seksualiteit vormt de kern van een liefdesrelatie, net als intimiteit en hechting. Er zijn maar een beperkt aantal redenen om seks te hebben. Naast voortplanting of ontlading van lichamelijke spanning is de belangrijkste reden om seks te hebben te genieten met elkaar en je daarin te ontwikkelen. Seksualiteit deel je met je liefdespartner, en meestal niet met iemand anders. Naast dat het fijn is om intiem te contact te hebben met elkaar is het een bevestiging van jullie liefdesrelatie. En bij intiem contact, of dat nu een fijne knuffel is, massage of een lange vrijpartij, komt het gelukshormoon oxytocine vrij waardoor je de liefde bijna letterlijk weer kunt voelen stromen.

Seksualiteit en intimiteit worden ondergesneeuwd door de zorg

Het deel zorg van de relatie krijgt haast automatisch aandacht. Misschien omdat we gewend zijn om dingen te doen, in plaats van te zijn? De kinderen en het huishouden vragen aandacht en er moet eten op tafel. Voor je het weet gaat daar alle energie in zitten. Jullie relatie kan zich gaandeweg bijna ongemerkt ontwikkelen tot die van broer en zus. Of je kunt het gevoel hebben dat jullie samen meer een bedrijf runnen dan dat jullie liefdespartners zijn. En dat klopt want als er veel energie in het zorgen gaat zitten en er is weinig of geen aandacht voor intimiteit, hechting en seksualiteit dan geef je geen vorm aan de essentie van de liefdesrelatie.

Intimiteit en seksualiteit vormgeven

Samen praten over wat je dwarszit en waar je blij van wordt. Aan de keukentafel zitten of wandelen en je binnenwereld delen. Dat creëert intimiteit en hechting. Dat vraagt om risico’s nemen en er tijd voor maken. Liefhebben en vrijen zijn ook werkwoorden. Je krijgt er als het goed is energie van en je voelt je weer verbonden met elkaar. In onze huidige maatschappij worden we eerder gezien wanneer we hard werken, dan wanneer we gelukkig zijn in onze relatie.  Wonderlijk toch hoe we juist zo’n moeite kunnen hebben met de dingen waar we blij van worden. Misschien wel omdat het van ons vraagt om ons kwetsbaar op te stellen en het risico te nemen dat we afgewezen worden?

Durf jij het risico aan om intimiteit en seksualiteit te creëren? En je lief te verrassen met een mooie vraag of een sensuele verleiding? Het nemen van risico’s wordt doorgaans beloond. Veel plezier en succes.  

De vakantieperiode komt er weer aan en dat kan extra relatiestress geven. Verwachtingen die verschillen, langere tijd dicht op elkaar. Juist dan kan de afstand zo voelbaar zijn. En wat is dan de eerste stap om de afstand te overbruggen? Al hardlopend dacht ik hierover na en kwam bij landgoed Den Treek bij een heel mooi glooiend grasveld. De grassen vielen me op, prachtig in hun verscheidenheid. Allemaal verschillende soorten en tegelijk één veld.


De eerste stap in de communicatie is de verschillen te accepteren en er zelfs dankbaar voor te zijn. Want die verschillen leren ons veel over onszelf en eigenaardigheden.

Door de verschillen te accepteren en de ander zijn eigen beleving, gevoelens en verlangens te gunnen kunnen we op een ontspannen manier in gesprek gaan. En met je partner onderzoeken waar jullie wél de brug of het gedeelde verlangen kunnen vinden.

Een mooie manier om een lastig onderwerp samen te bespreken is de volgende.

Neem de tijd en ga samen rustig ergens zitten
Houd in je achterhoofd dat verschillen er mogen zijn en helemaal OK zijn

Partner A vertelt de situatie en wat hem of haar dwarszit
Partner B vraagt door, luistert en vat samen

  • Vertel daar eens wat meer over?
  • Wat maakt dat het belangrijk voor je is?
  • Als ik het goed begrijp bedoel je …

Daarna vertelt partner B hoe het voor hem of haar is en luistert de ander.

Zorgvuldig luisteren zorgt ervoor dat je partner zich gezien en gehoord voelt. En dat sluit aan bij de drie dingen die mensen belangrijk vinden in een relatie:

  • Zie je mij zoals ik ben?
  • Heb je waardering voor mij en wat ik inbreng in de relatie?
  • Ben je er voor mij als ik je nodig heb?

In dit soort gesprekken kun je dat bevestigen. Het verdiept je relatie en creëert veiligheid.

Juist tijdens de vakantieperiode hebben we tijd voor dit soort gesprekken maar voordat we het weten komt het er niet van. Of eindigt de vakantie in een crisis. Wil je de vakantieperiode gebruiken om aan je relatie te werken? Na drie gesprekken gaan jullie al anders op vakantie en heb je genoeg bagage om anders met de vakantiestress om te gaan.

Interesse om aan je relatie te werken en fijn de vakantie periode in te gaan? Stuur ons een mailtje met je vraag en telefoonnummer en we nemen contact met je op voor de mogelijkheden.

Op naar een fijne vakantie!

Hartelijks, Iris en Tijn

Je partner overtuigen is natuurlijk niet het goede woord. Hij of zij hoeft niet voor jou deel te nemen aan therapie of begeleiding, maar omdat hij of zij dat zelf wil.


In het gesprek dat jullie voeren over de relatie en hoe hierin verder te komen spelen veel zaken een rol. Allereerst natuurlijk de vraag hoe jullie de relatie zien. Misschien vind je partner het prima hoe het nu gaat terwijl er naar jouw idee wel aandachtspunten zijn. Mijn tip is dan om duidelijker te maken hoe je je voelt. Dat is natuurlijker makkelijker gezegd dan gedaan maar wat zit jouw dwars? En mag je partner dat echt weten? Natuurlijk laat je bijvoorbeeld in het belang van de kinderen overdag ruzies niet enorm escaleren maar laat je hem of haar ’s avonds ook rustig aan tafel of tijdens een wandeling weten wat bepaalt gedrag met je doet? En dat je best situaties wilt oplossen in het belang van het geheel maar dat je ook wilt dat er een kentering in komt in hoe jullie met bepaalde dingen omgaan? En laat je je partner ook weten wat het voor jou betekent als jullie geen stappen gaan zetten? Like really? Je partner is het waard om echt te weten hoe het met je gaat en hoe je er in staat en soms moet de lieve vrede daar even voor wijken. Als je een gesprek aangaat over wat voor jou moeilijk is in de relatie denk dan ook aan het volgende:

  • Houd het bij jezelf. Wat doet het met jouw? De eenzaamheid en de energie die het kost. Kun je zo verder en zo niet waarom niet?
  • Ga niet wijzen, dan voelt de ander zich snel aangevallen en gaat zich verdedigen, terwijl dat niet is wat je wilt. Begin je zinnen met ‘Ik’. Bijvoorbeeld ‘Ik vind het lastig dat…’ en geef ook aan dat er oorzaken bij jou kunnen liggen. ‘Misschien is mijn toon soms heel vervelend, daar wil ik ook naar kijken’.
  • Vraag wat de ander wil, waarbij niet of iets anders willen ook OK is. Probeer dat te onderzoeken. Als de ander eigenlijk alleen maar ‘ja’ mag zeggen geeft dat niet veel vrijheid
  • Escaleert het gesprek? Worden het toch verwijten? Stop het dan en kom er op een rustig moment op terug. En het maakt dan duidelijk dat het lastig is elkaar in een gesprek te vinden.

De kern is dat niet de ander het probleem is maar je gezamenlijk wilt werken aan de patronen tussen jullie die de relatie ondermijnen.

Misschien ziet hij of zij het belang wel in van relatietherapie of relatiebegeleiding maar zijn er andere bezwaren. Dat is natuurlijk ook iets waar jullie samen uit moeten komen. Een aantal veel gehoorde bezwaren noem ik hieronder even kort.

Ik heb geen zin in kritiek of om de schuld van alles te krijgen
Dat is heel begrijpelijk en daarom is het belangrijk om te weten dat we tijdens de begeleiding niet op zoek gaan naar de schuldige. En de begeleiding is ook niet de plek om elkaar eens even ongezouten kritiek te geven. Juist niet. Als begeleider luister ik zonder oordeel en kijk samen met jullie in welke patronen je elkaar gevangen houdt en hoe je daar uit zou kunnen komen. Niet de ander maar het patroon als gezamenlijke vijand.

Geen zin om in het verleden te graven
Voor relatietherapie is het niet nodig om lastige gebeurtenissen opnieuw te beleven en alle oud zeer op te rakelen. We kijken wel wat de oorsprong is van bepaalde patronen en hoe je daar los van kunt komen.

Het is duur
Uiteraard vraagt relatietherapie een investering. Je relatie is misschien wel het belangrijkste wat je hebt in dit leven, naast je gezondheid. Als het goed gaat met je relatie brengt dit op alle vlakken zoveel positiefs met zich mee dat dit opweegt tegen de investering. Daarnaast, scheiden is vele malen duurder en mensen ervaren na een scheiding veel eenzaamheid en verlies.

Vindt je partner intimiteit en seksualiteit belangrijk?
Dan is het goed te weten dat dit ook een plek krijgt in de begeleiding. En als dat een gebied is waarin het nu schuurt en waarin jullie allebei willen groeien kan ik je verzekeren dat na de begeleiding jullie liefdesleven niet meer hetzelfde is. Werken aan het onderwerp intimiteit en seksualiteit spreekt mannen vaak wel aan. Daarbij gaat het uiteraard om intimiteit en seksualiteit waar jullie allebei blij van woorden en dat kan betekenen dat het beginpunt communicatie is.

Dus, het belangrijkste is, ga het gesprek aan. Waar staat je partner? Hebben jullie allebei hetzelfde verlangen? Of niet? Als er bezwaren of angsten zijn, wat zijn deze dan? En wil je je daardoor laten leiden of is het verlangen groter?

Met de eerste stap begint de reis al. Daarbij is het natuurlijk het leukst om samen op reis te gaan maar je kunt de reis ook alleen starten zodat je zelf al losser komt van patronen en dan kan je partner op een later moment aanhaken.

Loop je ergens tegenaan in het gesprek met je partner? Je mag altijd bellen om even te sparren.

Uit onderzoek van Emily Nagoski blijkt dat er twee factoren zijn die een grote invloed hebben op een goed liefdesleven. En nee dat is niet dat er heel vaak gevreeën wordt. En ook niet dat de partners spontaan vaak veel zin hebben. Beide zijn heel erg onwaarschijnlijk.

Liefdevolle basis van vriendschap en vertrouwen

De eerste factor is een liefdevolle basis van vriendschap en vertrouwen. Ben je emotioneel aanwezig en beschikbaar voor me? Zodat ik me veilig kan ontspannen en overgeven? Een basis van vertrouwen waarin jullie allebei je verlangens en grenzen kunnen aangeven. Waarbij conflicten opgelost of uitgesproken zijn zodat jullie helemaal in het moment kunnen zijn.

Een uitspraak van Dr Phil, waar ik overigens geen fan van ben, illustreert dit: ‘Je kunt niet verwachten dat er ’s avonds gevreeën wordt als je ’s ochtends zonder een knuffel of een zoen de deur uitloopt en naar je werk gaat’. Er moet een basis zijn van liefde en contact – van daaruit kan vrijen en intimiteit ontstaan.

Esther Perel beschrijft het net weer anders maar ook heel treffend: ‘Foreplay is not five minutes before the real thing, foreplay starts at the end of the previous lovemaking’. Prachtig om voorspel zo ruim op te vatten en het te zien als een dagelijks ritueel. Dat bijvoorbeeld kan bestaan uit complimenten geven en zorgen voor een opgeruimde sfeer waarin intimiteit zou kunnen ontstaan.

Reactief verlangen – huh wat?

De eerste factor is dus een liefdevolle basis van vertrouwen. De tweede factor is reactief verlangen. Reactief verlangen – wat is dat? Dat heeft uitleg nodig. Stel je beste vriendin nodigt je uit voor een feest. Tuurlijk zeg je ja op de uitnodiging. En dan komt het daadwerkelijke feest dichterbij en komen er allerlei gedachten en bezwaren op. Heb ik het niet te druk met werk om naar het feest te gaan? Wat moet ik aan? Zal het wel leuk zijn? Ben ik niet te moe? Het is je beste vriendin dus je gaat en als je er eenmaal bent is het hartstikke leuk.

Voor vrijen geldt hetzelfde. Je knuffelt, ligt samen in bed, huid op huid. Hé dat is fijn. Daar wil ik wel meer van. Het verlangen wordt aangewakkerd en van daaruit kan een vrijpartij ontstaan. De stellen die een fijn liefdesleven hebben maken gebruik van dit reactief verlangen. Zij geven prioriteit aan seksualiteit. Maken er tijd voor. Want spontaan gaat het niet, er is altijd wel iets anders dat aandacht vraagt, zoals de kinderen, werk of familie. Maak van het samen zijn met elkaar en 100% aandacht hebben voor elkaar een prioriteit.

De praktijk

De praktijk is natuurlijk weerbarstig. We kunnen chagrijnig zijn, moe en druk. Of er spelen onopgeloste meningsverschillen en wellicht gaan werk, de kinderen en bijvoorbeeld het huishouden voor op intimiteit. De kunst is om de verbinding met elkaar en intimiteit prioriteit te geven:

  • Plan een wekelijkse date waarin je 100% aandacht hebt voor elkaar
  • Die date is heilig en gaat alleen bij hoge uitzondering niet door
  • Voor de duidelijkheid: de date is met huid op huid zodat het verlangen kan ontstaan – voor die keren dat het er niet spontaan is

Al vanaf dat de kinderen klein zijn is de zondagavond ‘onze avond samen’. En daar komt niets tussen, vanaf half negen, ook nu ze pubers zijn, hebben wij het rijk alleen. De intentie is om te vrijen. Soms is dat er meteen maar soms ook voelt het alsof dat mijlenver weg is. Dan is er iets voorgevallen, speelt er iets tussen ons of zijn we nog gewoon gestrest van de dag. Emily Nagoski beschrijft het mooi: ‘Nice people, difficult hurt feelings’. Angst, zorgen, boosheid, onzekerheid komen langs waardoor de verbinding en intimiteit op dat moment ver te zoeken is.

Hoe dan de weg terug naar onszelf en elkaar te vinden? Voorbij die gekwetste en ingewikkelde gevoelens? Romantisch toch om de connectie met je partner prioriteit te geven, maar hoe doe je dat? De zondagavonden praten we, als dat nodig is, eerst nog met elkaar, totdat alles gezegd is en we helemaal in het nu zijn. En als we allebei in het nu zijn doet huid op huid de rest en ontstaat ervan daaruit een dans. 

Intimiteit is de moeite waard om aan te werken, toch?

Is het makkelijk? Nee. Gaat het vanzelf? Zeker niet. Altijd succes? Waarschijnlijk niet altijd. Intimiteit en seksualiteit zijn belangrijke pijlers van een fijne en gelukkige relatie en belangrijk genoeg om aan te werken, toch? Het blijft natuurlijk een lastig onderwerp dus heb je vragen over intimiteit? Laat het ons weten, we denken graag met jullie mee.

Als ik vertel dat ik relatietherapeut ben geeft dat altijd leuke reacties. Mensen lachen veel betekend, kijken elkaar aan en zeggen dat ze nog wel iemand weten voor wie dat goed zou zijn. De schroom is regelmatig voelbaar. Ook mijn eigen beeld kan ik me nog herinneren. Iemand die therapie volgt moet het wel heel zwaar hebben en een heftig traject doorstaan. Voor mij destijds de reden om niet voor de richting klinische psychologie te kiezen. Achteraf gezien was ik er toen ook nog helemaal niet aan toe – hoe had ik mensen kunnen begeleiden als ik zelf nog niet wist hoe om te gaan met mijn eigen emoties? Om wat van de schroom weg te nemen een blog over de vraag: wat is relatietherapie?

Liefdesrelaties zijn lastig

Je wordt verliefd op iemand. Juist op dat warrige haar terwijl je zelf wat netter bent. Of je valt op dat reislustige type terwijl je zelf van nature eerder wat dichter bij huis blijft. Of je bent stapelverliefd geworden op iemand die meer teruggetrokken is, terwijl je zelf juist heel sociaal bent. Opposits attract – een van de mooie dingen van het leven is dat we niet in de hand hebben op wie we verliefd worden.

In het begin hebben jullie het fantastisch, de liefde stroomt en jullie bouwen samen een toekomst op. En op een gegeven ogenblik wordt het vrijgevochtene, gedisciplineerde, sterke of zwakke of wat dan ook aan je partner waar je op gevallen toch wat veel van het goede. En zelf ontwikkel je je ook tijdens de relatie. Waardoor je er op een zeker moment klaar mee kunt om altijd met stoffer en blik achter je partner aan te lopen, of vaak degene te zijn die het initiatief neemt. De realiteit van je relatie wringt steeds meer met hoe je het zou willen.

When you pick a partner, you pick a story - Esther Perel

Tot zover heel herkenbaar denk ik. Maar dan. Je zit gevangen in dat toneelstuk, de spanningen lopen op. De gevoelige onderwerpen gaan jullie mijden, waardoor de intimiteit verdwijnt. In plaats van een gelukkig stel is er meer sprake van een goed georganiseerd gezinsbedrijf. Relatietherapie kan dan uitkomst bieden en toch wachten mensen maar liefst zes jaar voordat zij begeleiding zoeken.

Wat is relatietherapie eigenlijk?

Het woord therapie komt van therapeia, een oud-Grieks woord. De betekenis hiervan luidt: ‘Het geven van zorg en aandacht aan een ander door naast die ander te staan als hij of zij in de wereld is en zijn leven leeft.’

Wat is relatietherapie wordt hiermee prachtig omschreven wat mij betreft. Geen afstandelijke therapeut in een stoel en het stel samen op de divan. Geen therapeut die het beter weet en je vertelt wat je moet doen. Maar naast elkaar staan, een stukje meelopen op jullie pad. Want alleen jullie weten waar je vandaan komt en waar je naartoe gaat. Waar je gevallen bent en hoe je weer opstaat. Jullie doen het wel zelf, maar hoeven het niet alleen te doen.

Stappen relatietherapie

Het leerproces begint met de keuze om niet steeds hetzelfde paadje te lopen. De bekende riedel zijn jullie zat en je wilt het anders. Kort samengevat zijn de fases van therapie:

  • Kijken waar je eerder niet keek om de patronen te gaan zien die de huidige dynamiek in stand houden
  • Oefenen met nieuw gedrag waar je eerder geen toegang toe had
  • Bestendigen

Ja, inderdaad, je gaat uit je comfortzone. Maar he, buiten je comfortzone, that’s where the magic happens. Al is comfortzone in dit verband ook een vreemd woord – want de relatie voelt misschien allang niet meer als comfortabel. Maar juist als ongemakkelijk, soms afstandelijk en lastig. En dat lastige houden we heel lang vol omdat het op een bepaalde manier ook vertrouwd is. Misschien moeten we wel op de bodem zitten voordat we onze vertrouwde patronen doorbreken. Juist omdat we ons in relaties zo kwetsbaar voelen en om de ander geven.

Wat is relatietherapie? Het is buiten je comfortzone

Je kunt relatietherapie zien als een onderzoek naar de achtergronden van je huidige gedrag en hoe dat de patronen tussen jullie in stand houdt. En, omdat je het pas door hebt als je het ziet, kun je daarna op een andere manier met elkaar omgaan wat leidt tot verbinding, liefde en passie.

Verbindende man zoekt vertrekkende vrouw

Een voorbeeld bij de vraag: wat is relatietherapie? Stel je bent opgegroeid, zoals ik, met ouders die je niet willen belasten met hun eigen sores. Die vooral willen dat het goed gaat met jou, maar moeilijk hun gevoelswereld kunnen delen. Dan weet je als kind niet hoe het emotioneel gaat met je ouders en ga je daarnaar op zoek. Want het is wel belangrijk om te weten hoe de vlag er thuis bij hangt. Ik heb dus jong geleerd om mijn antennes uit te zetten en om bij de ander te zijn.

Toen ontmoette ik mijn vrouw Iris. In het begin waren we straalverliefd. We trouwden en kregen kinderen. En op een gegeven moment ontstond er tussen ons een dynamiek dat als ik iets wilde, of als er een conflict was, ik Iris opzocht. Ik was trouw aan hoe ik had geleerd om mijn ouders te zoeken. En Iris had juist de beweging om zich terug te trekken, af te zonderen. Hoe meer ik haar ging halen, hoe meer zij zich terugtrok. En het zal niet voor niets zo rond de leeftijd van de midlife crisis geweest zijn, maar op een gegeven moment had ik er genoeg van en wilde ik niet meer degene zijn die voor mijn gevoel overal met stoffer en blik achteraan liep.

Wat begeleiding en therapie mij toen brachten, is dat ik ging kijken naar mijn eigen aandeel. En wat bleek? Door mijn neiging om de ander op te zoeken joeg ik haar eigenlijk weg. Of vriendelijker gezegd: haalde ik de ruimte weg voor Iris om haar eigen beweging te maken. En kwam ik erachter dat ik niets zo vreselijk en spannend vind als om alleen te zijn. De afstand tussen ons te ervaren en daarmee OK te zijn, vond ik een van de moeilijkste dingen om te leren. Maar dat was wel nodig want daarmee ging ik mijn eigen pijn dragen. Hoefde Iris dat niet meer op te lossen en kreeg zij de ruimte om te komen, op haar moment. Wat mij juist de ervaring gaf waar ik zo naar op zoek was nl dat ik niet in mijn eentje verantwoordelijk was voor de relatie.

Was dit pittig? Absoluut. Had ik dit zelf op kunnen lossen? Zeker niet. Omdat mijn eigen patronen zo vertrouwd zijn, had ik anderen nodig om ze te gaan zien.

Emotionally Focussed Therapy – een nieuwe kans in de hechting

De Engelse psycholoog John Bowlby heeft de hechtingstheorie ontwikkeld. Daarbij onderscheidt hij een veilige hechtingsstijl, een onveilige, en een angstige/vermijdende hechtingsstijl. Sue Johnson heeft Emotionally Focussed Therapy (EFT) ontwikkeld en zij stelt, met vele anderen, dat de hechtingstheorie niet alleen voor kinderen geldt maar ook voor volwassenen. Hoe we ons ooit als kind hebben kunnen hechten vormt een blauwdruk voor hoe we ons later in ons leven hechten en relaties aangaan.

EFT interactiecirkel Emotionally Focussed Therapy interactiecirkel

In onze relaties weten we elkaar onbedoeld feilloos te raken in onze meest lastige primaire gevoelens. Door daar naar te kijken en die gevoelens een plek te geven in onszelf en in de relatie krijgen we een nieuwe kans in de hechting. De put is tegelijk een nieuwe kans. We groeien aan onze wonden. Hopelijk geeft deze blog wat helderheid op de vraag ‘Wat is relatietherapie?’ En mocht je meer vragen hebben kijk dan op de pagina over EFT Relatietherapie of stel ze aan ons, we horen graag van jullie!

En dan is het eindelijk zover: we kunnen onze nieuwe praktijkruimte gaan opknappen. Verf, kwasten, verfbakken, ladders en hulptroepen geregeld, we hebben zin om aan de slag te gaan! De zwarte wanden worden wit en krijgen een kleur, evenals het plafond. Een ruimte die fijn en verwelkomend is voor stellen. Als we de systeemplaten hebben verwijderd, kunnen we aan de slag. Iris begint gewoon ergens te rolleren. Wacht even, dat is niet wat ik had verwacht. Ik vraag haar om de randen te doen, zodat ik vervolgens met de grote vlakken aan de slag kan. Iris begint, al wat in zichzelf mopperend, aan de randen. Ai, dat vind ik eigenlijk ook niet zo’n goed idee; als ze aan die kant begint, is het nog handiger. Als blikken konden doden…

Met klussen ontmoet je als stel heel gemakkelijk elkaars primaire reacties en natuurlijke patronen. In de dagelijkse routine waar je elkaar regelmatig treft, ken je elkaars aanpak. Ben je op elkaar ingespeeld. Accepteer je dat de ander het anders doet dan jij of heb je een gezamenlijke modus gevonden. Maar bij het klussen of een andere nieuwe activiteit, kun je elkaar verrassen door hoe je ermee omgaat. Dat kan ongemakkelijk of stressvol zijn.

In mijn jeugd heb ik geleerd om af te stemmen, een gezamenlijke aanpak te bepalen en vervolgens met elkaar aan de slag te gaan. Mijn ouders hadden een heel schema met wie wat deed in huis en dat rouleerde per week. Daarnaast hadden we gezinsraad om te bespreken wat goed ging en wat beter kon. Inderdaad, een beetje beklemmend was het wel. Iris kent het heel anders. Ieder leefde veel meer zijn eigen leven en trok zijn of haar eigen plan. Niks afstemmen, gewoon gaan doen. Op het moment dat we gingen klussen, kwam dit weer zo duidelijk aan de oppervlakte. Vanuit het samen aanpakken ging ik directief aanwijzingen geven. Iris was al begonnen en dat moet natuurlijk wel op de goede manier. Voor Iris voelden mijn aanwijzingen als controlerend en gaven haar het gevoel dat ze het niet goed deed. Dan is de sfeer om te snijden.

We ontmoetten elkaar weer door wat meer woorden te geven aan wat er gebeurde: ik gaf meer uitleg over hoe ik dacht dat het handig was en Iris kon zeggen dat ze het gevoel had dat ze het niet goed deed. Daardoor ontspanden we weer en konden we aan het gezamenlijke doel werken, namelijk een mooie praktijkruimte.

Hoe gaat het als jullie samen iets nieuws doen? Waar loop je dan tegenaan en lukt het om dat in verbinding op te lossen of leidt het tot verwijdering?

In het atelier van Anutosh valt mijn oog op een prachtig schilderijtje met daarin verscholen een kikker. En ineens komt de ingeving weer boven die ik eerder had bij het sprookje over de kikker.

We kennen allemaal het sprookje van de Kikkerkoning, waarin de kikker de gouden bal van de prinses uit de waterput haalt. Als beloning mag de kikker een nacht bij de prinses slapen en op het moment dat zij hem kust verandert de kikker in een prachtige prins.

Sprookjes hebben allemaal een diepere betekenis. En volgens mij is de betekenis van dit sprookje om juist de kant van je partner die je het lastigst vindt, die het verst van je af staat, te omarmen. Om juist het stuk van je partner waar je moeite mee hebt, waarin je partner zo anders is dan jij, te accepteren. En er zijn natuurlijk ook zaken die niet acceptabel zijn, zoals geweld en grensoverschrijding, die bedoel ik hier niet. Het gaat juist om de dingen van alledag. Je bent bijvoorbeeld opgevoed met netjes eten en je wilt je kinderen dat ook meegeven en dan likt je vriend ineens z’n bord af en moedigt jullie dochter aan om hetzelfde te doen. Dat kan echt niet!  

Waarom zou je dat willen accepteren? Omdat je partner juist daar waar het irriteert een spiegel is. Het maakt een patroon zichtbaar en geeft je gelegenheid om los te komen van dat patroon.

Ik kon er bijvoorbeeld niet tegen als Iris zei: ‘Nee, dat kan ik niet’. In mijn wereld kan alles. Zoals Pipi Langkous zei: ‘Ik heb het nog nooit gedaan dus ik denk wel dat ik het kan’. Dat sluit wel aan bij hoe ik kan denken. Dus als Iris zei dat zij dacht dat zij iets niet kon dan wilde dat er bij mij niet in. Hoezo denken dat je iets niet kan? Dat schiet niet op. En kregen we gesprekken waarin we echt niet dichterbij elkaar kwamen omdat ik Iris probeerde te overtuigen.

Bij Phoenix heb ik geleerd om te onderzoeken welk dilemma, welke tegenstelling er speelt. Tegenstellingen die elkaar eigenlijk nodig hebben. Zoals ‘ja’ juist ‘nee’ nodig heeft om te kunnen bestaan, zonder donker geen licht. Maar met het zien van de tegenstelling was ik er nog niet. Hoe kon ik dit een plek gegeven?

Het was een hele worsteling en uiteindelijk realiseerde ik me dat zowel ja als nee te simpel zijn. Het leven is groter dan dat. Gerdine Smit verwoordt dat mooi.

Maar wees gerust
laat zijn
zie je hart
dat luisteren kan
het weet dat de rivier
haar bochten neemt.

De ‘nee’ van Iris liet me uiteindelijk zien dat mijn ‘ja’ een illusie is. Ik heb niet alles in de hand. En zeker niet als het om de keuzes en de gedachten van anderen gaat. Ook mijn dierbaren kunnen hele andere gedachten hebben dan ikzelf en hele andere keuzes maken dan dat ik zou doen. Dat voelt soms heel vervelend, maar het is niet anders. Dat te accepteren heeft mij veel gebracht. Vertrouwen op het leven en vertrouwen op de weg van mijn partner, ook al is die anders dan de mijne.

Wat vind jij heel lastig aan de keuzes die je partner maakt? Waar blijf je tegenaan lopen? Waarin zijn jullie zo tegengesteld als water en vuur? Laat het ons weten!

 

Communicatie is niet eenvoudig en met je partner kan het helemaal lastig zijn. En het lijkt wel alsof het ingewikkelder wordt naarmate jullie langer bij elkaar zijn. Deze blog geeft antwoord op de vraag wat communicatie is en benoemd vier redenen waarom juist de communicatie met je partner zo lastig is. Ook staan we stil bij wat het mooie aan communicatie is en krijg je waardevolle tips.

  • Communicatie is zo dicht mogelijk langs elkaar heen praten
  • Vier redenen waarom de communicatie met je partner zo lastig is
  • Oorzaken van lastige communicatie en hoe daarmee om te gaan
  • Communicatie is maar het topje van de ijsberg
  • Waardevolle tips
  • Het mooie van communicatie

Communicatie is zo dicht mogelijk langs elkaar heen praten

Er zijn tientallen definities van communicatie en veel daarvan benoemen een zender, een ontvanger en informatie die al dan niet overgebracht wordt. Bij de communicatie speelt niet alleen wat er gezegd wordt een rol maar ook hoe dat gezegd wordt (de intonatie) en de lichaamstaal. Dat laatste speelt ook een grote rol want het maakt veel uit of je gesprekspartner ontspannen is en je aankijkt of dat hij of zij ondertussen met iets anders bezig is en je niet aankijkt. ‘Ja hoor’, klinkt dan een stuk minder aannemelijk.

Een definitie van communicatie die bij mij is blijven hangen is ‘Communicatie is zo dicht mogelijk langs elkaar heen proberen te praten’. Dat klinkt misschien raar maar het komt erop neer dat we allemaal onze eigen beelden hebben, woorden voor iedere persoon een andere lading kunnen hebben en iedereen zijn of haar eigen referentiekader heeft. Waardoor dat wat jij zegt of over wilt brengen niet precies hetzelfde betekent voor je partner.

En je zou misschien denken dat als er twee mensen samen in gesprek zijn er één gesprek gevoerd wordt. Dat is echter niet zo – er zijn dan drie gesprekken gaande. Het gesprek tussen jullie maar ondertussen voert ieder van jullie ook een gesprek in zijn eigen hoofd. Dat is dat stemmetje dat de hele dag aanwezig is en becommentarieerd wat er gebeurt. Ik noem het weleens ‘radio Tijn’. Radio omdat het de hele tijd doorgaat en omdat niet alles wat er uitgezonden wordt op de radio even interessant is. Regelmatig is het het beste om dat stemmetje te negeren, vooral als het negatief is.

Vier redenen waarom de communicatie met je partner lastig is

Er zijn heel veel redenen waarom juist de communicatie met je partner lastig kan zijn. Hieronder benoemen we er vier die naar ons idee belangrijk zijn.

Jullie moeten er samen uitkomen

Met vrienden of vriendinnen kun je rustig ergens over praten. Beelden uitwisselen, discussiëren en dat kan allemaal soepel verlopen. Met je partner is het ingewikkelder omdat je er samen uit moet komen. Of het nu gaat om de kleur van de bank of keuzes in de opvoeding. Met je partner moet je het dus over zaken eens worden, compromissen sluiten en liefst op zo’n manier dat je je er allebei in kunt vinden en dat niet een van jullie afhaakt.

Intimiteit is extra kwetsbaar in de partnerrelatie

Intimiteit, praten over je diepste gevoelens en verlangens, is altijd kwetsbaar. Als je daar met vrienden of vriendinnen over praat kun je schroom tegenkomen als je iets onthult.

In de communicatie met je partner heeft intimiteit een andere lading omdat je partner daar vaak een rol in heeft. Als je bijvoorbeeld het verlangen hebt om voor jezelf te beginnen en daarvoor je vaste baan op wilt geven dan maakt het heel veel uit hoe je partner daarop reageert. Of als je partner je bewust of onbewust gekwetst heeft en je wilt dat bespreken dan maakt het ook heel veel uit hoe daarop gereageerd wordt. Heeft je partner begrip voor jouw pijn of schiet hij of zij meteen in de verdediging? Of als je je verlangens op het gebied van intimiteit en seksualiteit deelt, hoe wordt daar dan op gereageerd? Kan je partner daar op een liefdevolle manier naar luisteren en wellicht in mee gaan? Of word je erop afgewezen? Wordt het als gek of vreemd gezien?

Intimiteit brengt risico’s met zich mee en in de partnerrelatie kan het heel goed gebeuren dat die risico’s niet meer genomen worden. Omdat er eerder een vervelende reactie is geweest of uit angst voor een vervelende reactie. En als jullie je niet meer uitspreken over jullie diepste verlangens en gevoelens verdwijnt de intimiteit. Dan wordt de relatie oppervlakkiger, wellicht meer als een bedrijf en ontstaat er ook afstand.

Meningsverschil met je partner voelt als afwijzing

Wanneer je op je werk een discussie of meningsverschil hebt dan hoeft dat helemaal geen probleem te zijn. Het is een zakelijk geschil. Met je partner is dat anders. ‘Nee, dat wil ik niet’ of ‘Daar ben ik het niet mee eens’, kan voelen als een afwijzing of zelfs als verraad. We denken de ander te kennen en dan blijkt dat ineens niet zo te zijn. Een discussie over een onderwerp heeft een hele geschiedenis. Jij bent bijvoorbeeld al vier keer meegegaan naar zijn ouders, zonder dat je daar bepaald zin in had. Je deed dat omdat je vindt dat het zo hoort. En dan vraag je hem om ergens mee naar toe te gaan en zegt hij gelijk nee! Om woedend van te worden. Vanuit liefde heb je dat voor hem gedaan en dan komt er geen liefde terug – zou je gevoel kunnen zijn. Juist omdat we ons vertrouwd en veilig voelen in een relatie geven we meer. Dat creëert echter ook verwachtingen die niet altijd beantwoord worden.

Is de reactie op een meningsverschil groter dan je zou mogen verwachten? Gaat het eigenlijk maar om iets kleins maar doet het tegelijk heel erg zeer? Dan doet er iets ouds mee en kan het helpen om te onderzoeken wat dat zou kunnen zijn.

Hechting

Juist in de relatie met je partner kunnen oude wonden gaan schuren. Onbewust val je op je tegenpool. Zoals ik viel op iemand die een terugtrekkende beweging maakte zodat ik mijn voorwaartse beweging kon blijven maken. Zoals ik ooit geleerd had om op de emotionele laag naar mijn ouders te zoeken. Dit heeft een tijd gewerkt maar het begon meer en meer te schuren. Ik wilde niet meer degene zijn die Iris de hele tijd ging halen. En zij wilde dat ook niet want het kan verstikkend zijn. Zij wilde ruimte. In het maken van een andere beweging, me niet op de ander richten maar wachten en mijn eigen pad zoeken, kwam ik veel tegen. Ik bleek ook diepe eenzaamheid te kennen en moest leren om dit, en vooral ook de angst hiervoor, te dragen.   

Hoe we gehecht zijn uit zich op een gegeven moment in de liefdesrelatie – hoe meer het dan gaat schuren hoe meer we eigenlijk zelf te doen hebben.

Communicatie is maar het topje van de ijsberg

We noemen alles communicatie maar er hangt zoveel meer mee samen. Als je informatie kunt uitwisselen dan kun je communiceren. Maar dat zegt nog niets over de kwaliteit van de communicatie. En of de communicatie tot verbinding leidt of juist niet. Als we de kwaliteit van de communicatie willen verbeteren dan gaat het over hele andere zaken zoals:

  • Compromissen sluiten en daar zelf intern echt vrede mee hebben
  • Excuses kunnen aanbieden én kunnen aannemen
  • Vergeven
  • Het anders zijn van de ander aanvaarden en niet in de ‘tuin’ van de ander gaan klussen
  • Eigen aandeel en eigen pijnpunten leren herkennen, hiermee leren omgaan en deze helen
  • Oude kwetsuren een plek geven
  • Leren herkennen wanneer je hart dicht is en hoe het weer te openen
  • Leren herkennen wanneer je vertrokken bent en weer terugkomen
  • Kunnen kiezen tussen gelijk en geluk

Ik weet het, het is makkelijk opgeschreven maar zeker niet makkelijk gedaan. Maar als de communicatie niet loopt, jullie elkaar niet kunnen vinden is er een grote kans dat er werk aan de winkel is op een of meer van de genoemde punten.

Waardevolle tips

Om de communicatie te verbeteren zul je moeten kijken naar wat zich onder water afspeelt. En dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Vraag je af wat je te leren hebt, wat houdt van jou uit de cirkel in stand? Sta daar ook eens samen bij stil.

Wil je weer verder praten over het onderwerp waarover jullie woorden gekregen hebben? Doe dat dan op een rustig moment, bijvoorbeeld tijdens een wandeling en alleen als je ontspannen en goed gestemd bent. Zit de ruzie nog hoog dan is de kans groot dat deze weer oplaait. En vraag je vooral af wáárom je iets wilt bespreken. Wil je gelijk ergens over? Of ben je eigenlijk in de tuin van de ander aan het klussen? Overweeg dan om het onderwerp te laten rusten.

Het mooie van communicatie met je partner

Communicatie staat aan de basis van alles. Je zou kunnen zeggen dat alles drie keer gecreëerd wordt. Een keer in gedachten, een keer in communicatie en vervolgens in het echt. Het mooie van communicatie is dat alles hersteld kan worden, je kunt overal op terugkomen. Al maakt het natuurlijk nogal een verschil of je ergens op terugkomt en met een open hart je excuses aanbiedt of dat je alsnog gaat proberen om je gelijk te halen of de ander te veranderen.

De communicatie in de partnerrelatie kent heel veel valkuilen, en heel veel lagen. Hoe werkt de dynamiek tussen jullie? Wanneer en waardoor kan het ontsporen? Ik kon bijvoorbeeld helemaal niet tegen ‘Nee’ en ‘Zo werkt het niet’ als ik een idee of voorstel had. En heb echt moeten leren om me tot mijn eigen tuin te beperken. Wat zijn bij jullie lastige onderwerpen of waardoor kan in de vlam in de pan slaan? Wat zijn jullie uitdagingen ‘onder water’?

Tantra, wat mij betreft een intrigerend onderwerp. Wat doen mensen die tantra beoefenen? Grote orgies houden? Vreemdgaan onder het mom van een tantra meditatie? Is het heel grensoverschrijdend? In de media lees je zoveel verschillende verhalen.

We zijn seksuele wezens

Dat klinkt natuurlijk als een enorme open deur. Natuurlijk zijn we seksuele wezens, we komen voort uit seksuele energie en het is de manier waarop we als soort ons voortbestaan waarborgen. En toch, hierbij stil te staan en dit tot me door te laten dringen heeft me veel gebracht. Want in onze cultuur zit er toch iets dubbels in de seksualiteit – aan de ene kant ‘seks sells’ en moet je aan allerlei sexy verwachtingen voldoen. Aan de andere kant is het een onderwerp waar we niet makkelijk over praten. Seksualiteit te zien als een onderdeel van ons zijn geeft ontspanning. Het mag er gewoon zijn, sterker nog het is er en hoeft niet weggestopt of juist nagejaagd te worden. En door seksuele energie te zien als levensenergie kan het een bron zijn van creativiteit en inspiratie.    

Er is geen doel

In het bedrijven van de liefde is er geen doel en het hoeft er niet op een bepaalde manier uit te zien. Geen doel? Nee geen doel, echt niet. Je hoeft niet iemand te behagen. Je hoeft niet iets te bereiken. Zelfs een hoogtepunt is geen doel. Dat confronteerde me wel. Welke doelen leg ik mezelf op? Wat verwacht ik eigenlijk van mijn partner en hoe zou het er geen eigenlijk stiekem uit moeten zien? Groots en meeslepend natuurlijk! Dat hoeft dus niet. Er is geen doel. Echt niet. OK, eentje dan. En dat is volledig in het moment zijn. Genieten van wat er is.

In het moment zijn

Wat betekent dat eigenlijk, in het moment zijn? Er is alleen maar nu. Het verleden is geweest, de toekomst is er niet en we hebben er geen idee van. Het enige wat er werkelijk is, is het nu. En om daarin te zijn. Aanwezig te zijn. Niet na te denken, want de mind kan alleen maar het verleden herhalen of de toekomst voorspellen. Maar daarover later meer. Dus aanwezig zijn, voelen. Contact maken met wat er is en dan kan er intimiteit ontstaan. Dit klinkt overigens eenvoudiger dan dat het is, in ieder geval voor mij. Want voor ik weet vraag ik me bijvoorbeeld af wat de ander wil, en ben ik alweer uit het moment en weg bij mezelf. En tegelijk is het zo mooi als er een dans kan ontstaan.

Hoe werkt dat bij jou? Welke gedachten of verwachtingen spelen een rol? Kun je in het moment zijn, zonder doel? Laat graag hieronder een reactie achter. Hebben jullie terugkerende gespreken over seksualiteit en lukt het niet dit te laten stromen? Neem contact op voor een gratis sessie waarin we met jullie kunnen meedenken.